سيد محمد على ايازى
299
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
سه . آيهء اولى الأمر « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا » ؛ « 1 » اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، خدا را اطاعت كنيد و پيامبر و اولياى امر خود را اطاعت كنيد . پس هرگاه در امرى اختلاف نظر يافتيد ، اگر به خدا و روز بازپسين ايمان داريد ، آن را به خدا و پيامبر عرضه داريد ؛ اين ، بهتر و نيكفرجامتر است . اين آيه ، دربارهء مسئلهء رهبرى بحث مىكند و اطاعت را در مرحلهء اوّل ، از آنِ خداوند مىداند و در مرحلهء دوم ، از پيامبر صلى الله عليه و آله و در مرحلهء سوم ، از اولى الأمر مىداند . همهء مفسّران شيعه و برخى از مفسّران اهل سنّت ، اولى الأمر را امامان معصوم مىدانند كه پس از پيامبر صلى الله عليه و آله رهبرى جامعهء اسلامى را به عهده دارند . اشكالات مؤّلف « كسر الصنم » اشكال اوّل : كلمهء « اطيعوا » فقط شامل خدا و رسول است و اطاعت اولى الأمر ، واجب نيست و اصلًا ربطى به ائمّهء اثنى عشر ندارد ؛ چون در زمان نزول آيه ، دوازده امام ، وجود نداشتهاند و از آيه ، فهميده مىشود كه اولى الأمر ، معصوم نيستند . نقد و بررسى : عدم تكرار « اطيعوا » براى اولى الأمر ، دلالت بر عدم وجوب اطاعت نمىكند ؛ بلكه داراى يك نكته هم هست و آن اين كه اطاعت رسول و اولى الأمر ، در يك راستاست و اطاعت اولى الأمر در احكام اسلامى ، همتراز اطاعت پيامبر صلى الله عليه و آله است و همانطور كه پيامبر بايد معصوم باشد ، اولى الأمر هم بايد معصوم باشد .
--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 59 .